Arkadaşınla birlikte çalışmak işe yarar mı?

Aynı üç saat, iki bambaşka akşam olabilir. Farkı yaratan şey arkadaşın değil — başlamadan önce koyduğunuz kural.

Birlikte çalışmak, öğrencilerin en çok tartıştığı konulardan biri. Bir kesim “kesinlikle yalnız çalışılır” der, bir kesim “ben ancak arkadaşımla çalışabiliyorum” der. İkisi de haklı — çünkü aynı şeyden bahsetmiyorlar.

Neden işe yarıyor: sessiz eşlik

Birlikte çalışmanın işe yarayan biçimi konuşmalı değil, sessiz olanıdır: aynı masada, konuşmadan, kendi işine bakarak. Buna sessiz eşlik diyelim. Üç şey sağlar:

• Başlamayı kolaylaştırır. Çalışmanın en zor kısmı ilk beş dakikadır. Karşındaki kişi başlamışsa sen de başlarsın — bu neredeyse otomatiktir.
• Sözsüz bir hesap verme yaratır. Kimse seni denetlemiyor ama biri seni görüyor. Telefonu çıkarmak birdenbire daha zor gelir.
• Bitişi zorlaştırır. Yalnızken 20. dakikada kalkarsın. Karşındaki hâlâ çalışıyorsa kalkmazsın.

Dikkat: bu üç faydanın hiçbiri konuşmayı gerektirmiyor. Faydayı sağlayan şey varlık, sohbet değil.

Neden batıyor: kuralın zamanlaması

Burada kimse tembellik yapmadı. Olan şey şu: kural konulmadı. Kural konulmayınca ilk soru geldiğinde kimse “şimdi konuşmayalım” diyemedi — çünkü o cümle, kuralın olmadığı bir ortamda kabalık gibi durur.

İşte bu yüzden anlaşma başlamadan önce yapılır. Başlamadan önce söylenen “bloklarda konuşmayalım” cümlesi bir kuraldır. Ortasında söylenen aynı cümle bir azardır.

Bir de sohbetin bedeli tek bir kesintiden ibaret değil. Konuşma bitse bile dikkatin geri toparlanması zaman alır — bunu telefon yazısında ayrıntılı anlatmıştık. İki kişi için bu bedel iki kere ödenir.

Anlaşma nasıl kurulur?

Uzun bir sözleşme değil, oturmadan önce söylenen dört cümle:

• “Bloklar 40 dakika, molalar 10.” Süreyi ikiniz için ortak belirleyin. Kendi süreni nasıl bulacağını pomodoro yazısında anlattık; birlikte çalışırken ikinizin ortasında bir sayı seçin.
• “Blok boyunca konuşmak yok, molada serbest.” Soru biriktirin. Molada sorulan soru, blok ortasında sorulandan daha iyi cevaplanır.
• “Telefonlar ikimizde de başka odada.” Bunu tek başına yapmak zordur, birlikte yapmak kolaydır. Birlikte çalışmanın en kolay kazancı budur.
• “Saat 22.00'de bitiriyoruz.” Bitiş saati olmayan çalışma, sohbete dönüşerek biter.

Bir de şu ince ayar: aynı derse çalışmak zorunda değilsiniz. Hatta farklı derse çalışmak daha kolaydır — birbirinize soracak sorunuz olmaz. Ortak olması gereken şey ders değil, blok ve mola saatleridir.

Uzaktan birlikte çalışmak

Aynı odada olmak şart değil. Aynı saatte başlamak ve bloğu birlikte kapatmak, sessiz eşliğin faydasının büyük kısmını verir. İki basit kural:

• Mikrofonlar kapalı. Açık mikrofon, birkaç dakika içinde sohbete döner.
• Başlangıç ve bitiş ortak. “Başladım / bitirdim” demek yeterli; arada yazışmak bloğu böler.

Sessiz Saat'teki masa tam bunun için var: aynı masaya oturan herkes aynı bloğu paylaşır, kimse konuşmaz, herkes birbirinin çalıştığını görür.

Kısa cevap

Arkadaşınla çalışmak işe yarar mı? Kuralı önce koyarsanız evet. Blok boyunca sessizlik, molada serbestlik, telefonlar başka odada, belli bir bitiş saati. Bu dört cümle olmadan geçen üç saatin çoğu sohbete gider — ve ikiniz de bunu ancak akşam bittiğinde fark edersiniz.